Σάββατο 10 Απριλίου 2010
Παρασκευή 9 Απριλίου 2010
ΛΙΠΩΔΗΣ ΔΙΗΘΗΣΗ ΗΠΑΤΟΣ - ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ.
Οι λειτουργίες του ήπατος είναι:
1. Η ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος. Αποθηκεύει την επιπλέον γλυκόζη και την απελευθερώνει όταν πέφτουν τα επίπεδά της.
2. Ο μεταβολισμός του λίπους. Αποθηκεύει και διαλύει τα λίπη.
3. Ο μεταβολισμός των πρωτεϊνών. Διαλύει τα αμινοξέα.
4. Αποθήκευση βιταμινών Α, D και Β.
5. Αποθήκευση μεταλλικών στοιχείων, όπως ο χαλκός και ο σίδηρος.
6. Αποτοξίνωση. Απομακρύνει τις τοξίνες από το αίμα.
7. Παραγωγή χολής. Παράγει χολή, η οποία χρησιμοποιείται για την πέψη των λιπών.
8. Επεξεργασία ορμονών. Διαλύει τις ορμόνες.
Η πιο γρήγορη μέθοδος, ώστε να αποδειχθεί ενδεχόμενες μεταβολές ή δυσλειτουργίες στο ήπαρ, είναι με την μέθοδο ανοχή στην γαλακτόζη. Η μέθοδος αυτή βασίζεται στο γεγονός ότι το ήπαρ υπό φυσιολογική λειτουργία μετατρέπει τη γαλακτόζη σε γλυκόζη που αποτελεί και το σπουδαιότερο σάκχαρο του οργανισμού. Στα άτομα λοιπόν που παρουσιάζουν κάποια μορφή ηπατοπάθειας η λειτουργία αυτή καθίσταται πλημμελής. Έτσι με τη χορήγηση γαλακτόζης σ΄ ένα άτομο θα πρέπει να παρουσιάσει για κάποιο χρονικό διάστημα μη φυσιολογικά επίπεδα αυτής στο αίμα, καθώς επίσης και στην απέκκριση των ούρων του.
Η λιπώδης διήθηση, στην ουσία είναι η αυξημένη συσώρευση λίπους στο ήπαρ.
Η λιπώδης διήθηση, θεωρείται νόσος, η οποία επιβαρύνεται ακόμη πιο πολύ με τον σύγχρονο τρόπο ζωής κατά τον οποίο υπερκαταναλώνονται ποσότητες τροφίμων με ταυτόχρονη μείωση της συχνότητας άσκησης. Η συνηθέστερη μορφή της είναι η απλή λίπωση ή στεάτωση. Πιο σοβαρή μορφή είναι η στεατοηπατίτιδα, κατά την οποία στο ήπαρ εκτός από λίπος υπάρχει και φλεγμονή. Στο 20% των ασθενών με στεατοηπατίτιδα αναπτύσσεται συνήθως και κίρρωση ύστερα από 15-20 χρόνια.
Η γενετική προδιάθεση φαίνεται ότι παίζει κυρίαρχο ρόλο στην εκδήλωση της πάθησης, ωστόσο ευθύνονται επίσης:
• Το μεταβολικό σύνδρομο (συνύπαρξη παχυσαρκίας, υπέρτασης, διαβήτη, υπερλιπιδαιμίας).
• Διατροφικές διαταραχές.
• Ταχεία απώλεια βάρους.
• Διάφορες περιβαλλοντικές τοξίνες.
• Συγκεκριμένα φάρμακα όπως η αμιοδαρόνη (αντι-αρρυθμικό), η κορτιζόνη, τα οιστρογόνα κ.ά.
• Σπάνιες κληρονομικές μεταβολικές διαταραχές.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι μία έγκυρη διάγνωση μέσω των αιματολογικών εξετάσεων με έλεγχο στις τιμές των λιπιδίων και των τρανσαμινάσεων θα δείξει αν το ήπαρ νοσεί λόγω αυξημένης περιεκτικότητας λίπους και κατά την συνέχεια στην δοκιμασία της γαλακτόζης, εάν κρίνεται απαραίτητο. Τέλος, η τελική διάγνωση ενός υπερηχογραφήματος ενδεχομένως να επιφέρει μία πιο εξακριβωμένη και με μεγαλύτερο ποσοστό προσέγγισης διάγνωση.
Η θεραπεία της λιπώδους διήθησης, βασίζεται στην φαρμακευτική και ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΙΚΗ σκοπιά.
Στην φαρμακευτική σκοπιά, βρίσκονται τα φάρμακα στατίνες, ορλιστάτη, αντιοξειδωτικά (βιταμίνη Ε),ουρσο-δε-οξυχολικό οξύ και αντιδιαβητικά. Στην ουσία, φάρμακα που εμποδίζουν την απορρόφηση λιπαρών ουσιών από το έντερο. Η δράση, των στατινών είναι να εμποδίσουν την εντερική απορρόφηση των τριγλυκεριδίων (Tg) απο την τροφή. Σε μελέτη με βάση την χορήγηση του ουρσο-δε-οξυχολικού οξέος, απεδείχθησαν σημαντικά οφέλη καλυτέρευσης, όμως περίπου ίδια σημαντικά οφέλη απεδείχθησαν και στην ομάδα της οποίας είχε δοθεί placebo. Η βιταμίνη Ε, έδωσε σημαντικά αποτελέσματα προς την υγεία του ασθενούς και στην ποιότητα αντιμετώπισης της νόσου. Τέλος, τα αντιδιαβητικά φάρμακα δρούν μειώνοντας την ηπατική παραγωγή γλυκόζης και εκτρέποντας το μεταβολισμό των λιπαρών οξέων από τη σύνθεση τριγλυκεριδίων στη β-οξείδωσή τους στα μιτοχόνδρια. Επίσης, μειώνει την υπερινσουλιναιμία και βελτιώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη χωρίς τον κίνδυνο της υπογλυκαιμίας.
Στη ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΙΚΗ σκοπιά, βρίσκεται η μείωση του σωματικού βάρους και ταυτόχρονα αλλαγή της παιδείας του νοσούντος προς την αποφυγή συγκεκριμένων τροφών και την επιλογή ενός υγιεινού τρόπου ζωής-διατροφής.
Η μείωση του σωματικού βάρους, τουλάχιστον κατά 10%, επιφέρει σημαντικά οφέλη προς την ‘’ανακούφιση’’ του ήπατος. (μελέτη: 39 παχύσαρκων ασθενών, ερευνητές Palmer και Schaffner).
Ένα διαιτολόγιο, το οποίο θα συντάξει ο εκάστοτε ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ, θα περιλαμβάνει τρόφιμα και σύσταση ποσότητας τους, ορισμένα με βάση τις γενικές οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, απο την στιγμή που ο μόνος ‘’εχθρός’’, είναι η λιπώδης διήθηση πέραν άλλων διαφόρων νοσημάτων. Επίσης,η συχνότητα κατανάλωσης τροφίμων, προτείνεται να οριστεί με βάση την Μεσογειακή Διατροφή και να συνδυαστεί με τακτικά χρονικά διαστήματα φυσικής δραστηριότητας. Πέραν, του άνωθεν γενικού πλάνου, το οποίο ειδικώς θα συνταχθεί μόνο απο τον ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟ-ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟ σας, θα τονιστεί παρακάτω ορισμένες τροφές, οι οποίες ενδέχεται να αποδίδουν καλύτερα έναντι της θεραπείας της νόσου της λιπώδους διήθησης.
Η αγκινάρα, έχει ιδιότητες κατά της πέτρας των νεφρών, κατά του ίκτερου και είναι επίσης καρδιοτονωτική και καθαριστική του αίματος.
Η χορήγηση κουρκουμίνης (συστατικό του μπαχαρικού) σε ποντίκια, μείωσε τους τύπους φλεγμονής που μπορούν να προκαλέσουν βλάβη των ηπατικών κυττάρων και ουλές στο ήπαρ.
Το γιαούρτι έχει αποδειχθεί μετά από πειράματα σε ζώα ότι έχει αντιβακτηριακή δράση και μπορεί να ελαχιστοποιήσει τις πιθανότητες που έχει ένα άτομο να αναπτύξει λιπώδη διήθηση του ήπατος.
Κριαράς Νικόλαος.
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος.
Βιβλιογραφία:
• Willett, WC. (1994).: Diet and health: what should we eat? Science 1994:,264,532–537.
• Willett, W.C, Sacks, F., Trichopoulou A, Drescher G, Ferro-Luzzi A,Helsing E et al (1995).: Mediterranean diet pyramid: a cultural model for health eating. Am J Clin Nutr, 61,1402s–1406.
• World Health Organisation(1990).: Diet, nutrition and the prevention of chronic diseases. Technical report series 797, WHO,Geneva.
• World Health Organisation.Preparation and use of food-based dietary guidelines(1998).: WHO technical report series 880, WHO, Geneva.
• Ludwig J, Viggiano RT, McGill DB et al. Nonalcoholic steatohepatitis. Mayo clinic experiences with a hitherto unnamed disease. Mayo Clin Proc 1980; 55:434–438.
• Executive summary of the Third Report of The National Cholesterol Education Program (NCEP). Expert panel on detection, evaluation, and treatment of high blood cholesterol in adults (adult treatment panel III). J Am Med Assoc 2001; 285:2486–2497.
• Palmer M, Schaffner F. Effect of weight reduction on hepatic abnormalities in overweight patients. Gastroenterology 1990; 99:1408–1411 .
• Ueno T, Sugawara H, Sujaku K, et al. Therapeutic effects of restricted diet and exercise in obese patients with fatty liver. J Hepatol 1997; 27:103–107.
• Franzese A, Vajro P, Argenziano A, et al. Liver involvement in obese children. Ultrasonography and liver enzyme levels at diagnosis and during follow-up in an Italian population. Dig Dis Sci 1997; 42:1428–1432.
• Harrison SA, Fincke C, Helinski D, et al. A pilot study of orlistat treatment in obese, non-alcoholic steatohepatitis patients. Aliment Pharmacol Ther 2004; 20:623–628.
• Sabuncu T, Nazligul Y, Karaoglanoglu M, et al. The effects of sibutramine and orlistat on the ultrasonographic findings, insulin resistance and liver enzyme levels in obese patients with non-alcoholic steatohepatitis. Rom J Gastroenterol 2003; 12 :189–192.
• Kral JG, Thung SN, Biron S, et al. Effects of surgical treatment of the metabolic syndrome on liver fibrosis and cirrhosis. Surgery 2004; 135:48–58.
• Castillo J, Fabrega E, Escalante CF, et al. Liver transplantation in a case of steatohepatitis and subacute hepatic failure after biliopancreatic diversion for morbid obesity. Obes Surg 2001; 11 :640–642.
• Walsh, K., Alexander, G(2000).: Alcoholic liver disease .Postgrad Med J,76,280-6.
Πέμπτη 8 Απριλίου 2010
Τετάρτη 7 Απριλίου 2010
Τρίτη 6 Απριλίου 2010
Αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας.
Η υπογλυκαιμία συμβαίνει πιο συχνά στα άτομα που παίρνουν ινσουλίνη αλλά μπορεί να συμβεί και στα άτομα που παίρνουν αντιδιαβητικά δισκία κυρίως σουλφονυλουρίες. Συμπτώματα υπογλυκαιμίας μπορεί να αισθανθείς ακόμη κι όταν το σάκχαρο σου πέσει απότομα από ψηλά επίπεδα στα κανονικά επίπεδα π. χ από το 180 στο 100 Αυτό μπορεί να συμβεί κυρίως όταν δεν είσαι καλά ρυθμισμενος. Επισης το αίσθημα της πεινάς κυρίως της λαιμαργίας είναι σύμπτωμα και των υψηλών σακχάρων.
Tα αρχικά συμπτώματα της υπογλυκαιμίας που συνήθως εμφανίζονται όταν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα πέσουν κάτω από 50 mg/dl, μπορεί να είναι ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:
• ταχυκαρδία
• εφίδρωση
• έντονo αίσθημα πείνας
• πόνος στην κοιλιά
• μούδιασμα γύρω από το στόμα
• ζαλάδα
• πονοκέφαλος
• τρέμουλο
• αδυναμία και κούραση
• άσχημη διάθεση
• αδυναμία συγκέντρωσης.
Η σωστή αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας είναι η λήψη 15 γραμμάριων απλών υδατανθράκων που απορροφώνται γρηγορα. Στον ακόλουθο πίνακα μπορείς να πάρεις μια ιδέα ποιοι είναι αυτοί οι υδατάνθρακες και πόσο από αυτούς μπορείς να φας.
Τα 15 γραμμάρια υδατανθράκων θα μπορέσουν να ανεβάσουν το σάκχαρο σου κατά 40 με 80 mg/dl περίπου και χρειάζονται περίπου 15 λεπτά για να απορροφηθούν και να μπουν στο αίμα. Γι αυτό μόλις φας πρέπει να περιμένεις 15 λεπτά τουλάχιστον για να ξαναμετρήσεις το σάκχαρο σου και να δεις αν διόρθωσες ικανοποιητικά την υπογλυκαιμία σου. Εάν το σάκχαρο σου είναι ακόμη χαμηλό μπορείς να ξαναφάς αλλά 15 γραμμάρια υδατανθράκων και να ξαναμετρήσεις το σάκχαρο σου σε 15 πάλι λεπτά. Όλα τα άτομα δεν αντιδρούν το ίδιο στην διόρθωση της υπογλυκαιμίας και μην ξεχνάτε ότι η διόρθωση της εξαρτάται επίσης και από την αιτία που την προκάλεσε.
Πολλά επεισόδια υπογλυκαιμίας μπορούν να αποφευχθούν με την τήρηση της ορθής χρονικά στιμής χορήγησης της αγωγής για τον διαβήτη.
Να ακολουθείται πιστά το ωράριο των γευμάτων,εάν λαμβάνονται δυο ενέσεις ινσουλίνης την ημέρα, η αντιδιαβητικά δισκία. Πρέπει να καταναλώνονται τα κύρια γεύματα και snacks στην σωστή ώρα και σωστή ποσότητα.
H υπογλυκαιμία προλαμβάνεται:
• με τη λήψη της σωστής δόσης ινσουλίνης ή αντιδιαβητικών δισκίων και πιθανή αναπροσαρμογή της δοσολογίας ύστερα από οξείες καταστάσεις όπως λοίμωξη ή χειρουργική επέμβαση.
• με τη σωστή κατανομή των γευμάτων στο 24ωρο χωρίς να παραλείπετε κανένα κύριο ή ενδιάμεσο γεύμα.
• αποφεύγοντας την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
• μειώνοντας τη δόση της ινσουλίνης ή των αντιδιαβητικών δισκίων ή και τρώγοντας ένα μικρό γεύμα πριν από έντονη σωματική άσκηση ή δραστηριότητα που δεν αποτελεί μέρος ενός καθημερινού προγράμματος.
• έχοντας πάντα μαζί σας μερικούς κύβους ζάχαρη, ταμπλέτες γλυκόζης ή καραμέλες.
Κριαράς Νικόλαος.
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος.
Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας
Δευτέρα 5 Απριλίου 2010
AIDS- ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ.
Η ονομασία της ασθένειας του AIDS,προέρχεται απο τα αρχικά των λέξεων: Acquired Immune Deficiency Syndrome, όπου στην ελληνική γλώσσα σημαίνει Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας.
Η ασθένεια AIDS, θεωρείται λοιμώδης νόσος και προέρχεται απο τον ιό HIV.
Ο ιός HIV, προσβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου, το σύστημα δηλαδή το οποίο είναι υπεύθυνο για την άμυνα του οργανισμού ενάντια σε λοιμώξεις, νεοπλασίες και άλλες ασθένειες.
Απο βιολογικής άποψης, η προσβολή του ιού στον ανθρώπινο οργανισμό, περιγράφεται ω εξής: Ο ιός HIV προσκολλάται στο δέκτη CD4 που βρίσκεται στα Τ-λεμφοκύτταρα καθώς και στα μακροφάγα. Το RNA του ιού αυτού μπαίνει στο κύτταρο του ξενιστή όπου και αντιγράφεται με τη βοήθεια της αντίστροφης μετεγγραφάσης σε DNA. Αυτό πλέον το DNA του ιού ενσωματώνεται με το DNA των χρωματοσωμάτων του ξενιστή. Από κει και πέρα μπορεί πλέον ο ιός να ελέγξει τη παραγωγή νέων σωματίων HIV που εξέρχονται από το αρχικό προσβαλλόμενο κύτταρο του ξενιστή. Εναλλακτικά το ενσωματωμένο DNA μπορεί ακόμα να μείνει αδρανές και να μην εντοπιστεί από το ανοσοποιητικό σύστημα. Ο HIV αποφεύγει σταθερά την ανοσοαπόκριση παραμένοντας στα κενοτόπια μέσα στα μακροφάγα.
Σημειώνεται επίσης ότι ο HIV μπορεί να δεχθεί υψηλά ποσοστά αντιγονικής ποικιλότητας επειδή σφάλματα κατά την αντιγραφή του RNA του ιού σε DNA προκαλούν μεγάλες αλλαγές στη φύση των περιβαλλουσών πρωτεϊνών του ιού. Γεγονός πάντως είναι ότι δεν προσβάλλονται από AIDS όλοι οι φορείς του HIV, που όμως όλοι μπορούν να τον μεταδώσουν.
Ο μέσος χρόνος από της προσβολής από τον ιό και της εμφάνισης του Έιτζ είναι περίπου 10 χρόνια. Τελικά το προσβληθέν άτομο υποκύπτει σε διάφορες λοιμώξεις επειδή ακριβώς η αποτυχία του ανοσοποιητικού συστήματος είναι αποτέλεσμα της σταδιακής μείωσης του αριθμού των CD4 Τ-λεμφοκυττάρων.
Σήμερα η ετεροσεξουαλική επαφή είναι ο κύριος τρόπος μετάδοσης. Μέχρι σήμερα έχουν πεθάνει λόγω του AIDS περίπου 25 εκατομμύρια άνθρωποι, ενώ περίπου 40 επιπλέον εκατομμύρια νοσούν.
Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί δυο είδη του ιού HIV, ο HIV-1 και ο HIV-2.
- Ο HIV-1 είναι αυτός που ευθύνεται για τη μεγάλη πλειοψηφία των μολύνσεων παγκόσμια (περίπου 90%), και επίσης είναι αυτός με τις περισσότερες μεταλλάξεις και υποτύπους.
- Ο HIV-2, που αναγνωρίστηκε το 1986 και θεωρείται προγενέστερος τύπος από τον HIV-1, εντοπίζεται σχεδόν αποκλειστικά στη Δυτική Αφρική, με λίγα περιστατικά σε χώρες που έχουν συχνή επικοινωνία με την περιοχή αυτή (όπως π.χ. η Γαλλία). Ο HIV-2 τείνει να μεταδίδεται σχετικά δυσκολότερα σε σχέση με το άλλο είδος, ενώ η εξέλιξη της νόσου στους φορείς HIV-2 είναι πιο αργή.
Τα κριτήρια της κατηγοριοποίησης της HIV λοίμωξης προσδιορίζονται από τα κατωτέρω επίπεδα των λεμφοκυττάρων CD4+
Α1: Αναθεωρημένο (1993) σύστημα ταξινόμησης της HIV λοίμωξης για τους έφηβους και ενήλικες, ηλικίας ³ 13 ετών
| | Κλινικές Κατηγορίες | ||
| Κατηγορίες CD4+ λεμφοκυττάρων | (Α) Ασυμπτωματική, οξεία (πρωτογενής) HIV λοίμωξη ή Επιμένουσα Γενικ. Λεμφαδενοπάθεια | (Β) Συμπτωματική HIV λοίμωξη, όχι (Α) ή (C) καταστάσεις | (C) Καθοριστικοί Νόσοι AIDS |
| (1) = 500/μL | A1 | B1 | C1 |
| (2) 200 - 499 μL | A2 | B2 | C2 |
| (3) <> | A3 | B3 | C3 |
A2: ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ (1993) - ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Α: Ασυμπτωματική HIV λοίμωξη - Επιμένουσα γενικευμένη λεμφαδενοπάθεια - Οξεία (πρωτογενής) HIV λοίμωξη
Οι καταστάσεις που αναφέρονται στις Κατηγορίες Β και C δεν πρέπει να υφίστανται.
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Β: Συμπτωματική λοίμωξη αποδιδόμενη στον HIV με καταστάσεις άλλες από αυτές που περιλαμβάνονται στις Κατηγορίες Α ή C ή οι οποίες είναι ενδεικτικές έκπτωσης της κυτταρικής ανοσίας.
Παραδείγματα περιπτώσεων στην κλινική Κατηγορία Β περιλαμβάνουν αλλά δεν περιορίζονται σε:
Βακτηριακή αγγειομάτωση - Καντιντίαση στοματοφαρυγγική (μυκωτική στοματίτις) - Καντιντίαση αιδοιοκολπική (επιμένουσα, συχνή ή μη ανταποκρινόμενη σε θεραπεία) - Δυσπλασία του τραχήλου της μήτρας (μέση ή βαρεία)/ in situ καρκίνωμα του τραχήλου της μήτρας - Γενικευμένα συμπτώματα όπως πυρετός (38,5° C) ή διάρροια για περισσότερο από 1 μήνα - Στοματική λευκοπλακία - Έρπης ζωστήρ, με δύο τουλάχιστον διαφορετικά επεισόδια ή καταλαμβάνων περισσότερα από ένα δερμοτόμια - Ιδιοπαθής θρομβοπενική πορφύρα - Λιστερίοσις - Πυελικές φλεγμονές - Περιφερική νευροπάθεια.
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ C: Περιλαμβάνει τις κλινικές καταστάσεις που αναφέρονται στον παραπάνω κατάλογο ο οποίος αποτελεί τον ορισμό κρούσματος AIDS.
Αφού αναλύθηκαν, προηγουμένως τα στάδια της νόσου, κρίνεται συνετό να υπάρξει αναφορά περί της διατροφικής υποστήριξης των οροθετικών.
Η διατροφική υποστήριξη, έχει ως στόχο την καλυτέρευση της ποιότητας ζωής των οροθετικών, δυστυχώς όχι της αντιμετώπισης προς εξεύρεσης επίλυσης της προσβολής της νόσου.
Σε έρευνα, η οποία έγινε στην Ανατολική Αφρική και στην Ταυλάνδη, μελετήθηκε η ενδεχόμενη ανεπάρκεια των απαραίτητων μικροθρεπτικών συστατικών. Σύμφωνα με την σχετική έρευνα, δόθηκε στους οροθετικούς ασθενείς, διατροφικό πλάνο με σύμπλεγμα βιταμινών, όπου παρατηρήθηκε ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος, μέσω της αύξησης των επιπέδων των κυττάρων του, CD4 και CD8.
Στους οροθετικούς ασθενείς, έχει παρατηρηθεί άνιση κατανομή λίπους με εμφάνιση διαρροιών. Η άνιση κατανομή του λίπους, έχει παρατηρηθεί σε σε ορισμένες περιοχές του σώματος όπως ο αυχένας, η κοιλιά, το στήθος και κάποια εσωτερικά όργανα (όπως το συκώτι και η καρδιά) και η μείωση του λίπους από άλλες περιοχές όπως τα μάγουλα, οι γλουτοί, τα χέρια και τα πόδια. Η λιποδυστροφία αποτελεί συχνό πρόβλημα των οροθετικών ασθενών έπειτα από 9-12 μήνες αντιρετροϊκής θεραπείας. Παρατηρείται αυξημένη αποθήκευση λίπους σε σημεία του ανθρώπινου οργανισμού αλλά μειωμένη αποθήκευση σε κρίσιμα σημεία στα οποία κρίνεται επιτακτική η παρουσία του λίπους για την προστασία των πρωτεινών και των οστών.
Στους οροθετικούς ασθενείς, έχει παρουσιασθεί αυξημένη παρουσία του οξειδωτικού στρές. Η αυξημένη παραγωγή ελευθέρων ριζών οξυγόνου σε οροθετικούς ασθενείς διευκολύνει τον πολλαπλασιασμό του ιού και την εξέλιξη της ασθένειας.
Στην πρώτη παρατήρηση, πρέπει να δοθούν διατροφικές συμβουλές με ταυτόχρονα την χορήγηση ενός μη-βασικού αμινοξέος την καρνιτίνη στην –L μορφή της. Η δράση του συγκεκριμένου αμινοξέος. είναι η μεταφορά των λιπαρών οξέων στα μιτοχόνδρια του κυττάρου για την παραγωγή ενέργειας. Μέσα στο πλάσμα του αίματος η καρνιτίνη ενώνεται με τα λιπαρά οξέα και τα συνοδεύει στα μιτοχόνδρια. Στα μιτοχόνδρια η καρνιτίνη ελευθερώνει τα λιπαρά οξέα ώστε με την επίδραση των μιτοχονδριακών ενζύμων να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή ενέργειας σχηματίζοντας ΑΤΡ. Αν τα λιπαρά οξέα δεν μπορέσουν να καούν αρκετά γρήγορα, η καρνιτίνη δρα επιστρέφοντας τα λιπαρά οξέα στο πλάσμα του αίματος. Κατά την δεύτερη επισήμανση, η οποία αφορά την παρουσία του οξειδωτικού στρές, θα πρέπει να δοθούν διατροφικές οδηγίες, οι οποίες θα περιλαμβλανουν τρόφιμα με αντιοξειδωτική δράση.Επίσης, λόγω του ότι η νόσος AIDS προσβάλει το ανοσοποιητικό σύστημα και έτσι θα πρέπει να υπάρχει κάλυψη και συνεχή παρουσία των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών, τα οποία ενισχύουν την άμυνα του ανοσοποιητικού συστήματος με σκοπό την καλυτέρευση στην ποιότητα ζωής του οροθετικού.Τέτοιου είδους τρόφιμα, είναι:
- Δημητριακά Ολικής Άλεσης:
Η βιταμίνη E που περιέχουν, βοηθά ώστε το δέρμα μας να διατηρείται υγιές και λαμπερό και είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό με σημαντικό ρόλο ειδικά στην προστασία από τον καρκίνο του προστάτη. Επιπλέον, μελέτες έχουν δείξει ότι ενισχύει το αμυντικό σύστημα του οργανισμού. - Καρότα:
Περιέχουν βήτα-καροτίνη, το αντιοξειδωτικό το οποίο προστατεύει ενάντια σε πολλούς τύπους καρκίνου, τα καρδιακά νοσήματα και σε πολύ μεγάλο βαθμό ενάντια στην αρθρίτιδα. Καταναλώστε τα βρασμένα, γιατί έτσι περιέχουν πολύ υψηλότερο επίπεδο αντιοξειδωτικών από ότι ωμά. - Μούρα/ βατόμουρα/ φράουλες:
Είναι πλούσια σε ίνες, μεταλλικά στοιχεία, βιταμίνες και θεραπευτικά αντιοξειδωτικά. - Μπρόκολο:
Περιέχει το αντιοξειδωτικό I3C το οποίο, προστατεύει ενάντια σε τύπους καρκίνου που σχετίζονται με τα οιστρογόνα (μαστού, τραχήλου, ωοθηκών) και τις καρδιακές παθήσεις. - Σταφύλια (κόκκινα):
Τα αντιοξειδωτικά ρεσβερατόλη και κουερσετίνη τα οποία περιέχονται στα κόκκινα σταφύλια, δρουν κατά των ελεύθερων ριζών ενισχύουν την καλή λειτουργία της καρδιάς και προστατεύουν από φλεγμονές, γαστρικό έλκος και εγκεφαλικά. - Τομάτες:
Περιέχουν το αντιοξειδωτικό λυκοπένη το οποίο έχει αποδειχθεί ότι προστατεύει ενάντια στον καρκίνο του προστάτη, τον καταρράκτη, ενισχύει τις νοητικές λειτουργίες και το αμυντικό σύστημα του οργανισμού. - Τσάι:
Είναι πλούσια πηγή αντιοξειδωτικών, είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους πρόληψης από διάφορες εκφυλιστικές ασθένειες, τον καρκίνο, τα εγκεφαλικά, κ.α. Αρχικά πιστευόταν ότι το πράσινο τσάι έχει περισσότερες αντιοξειδωτικές ουσίες από το μαύρο τσάι, αλλά πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι και τα δύο είναι εξίσου ευεργετικά. - Φρούτα και λαχανικά: Aποτελούν τις πλέον αντιγηραντικές τροφές, καθώς είναι πλούσιες σε αντιοξειδωτικά. Προτιμήστε με αυτή τη σειρά: Mπρόκολο, σπανάκι, ντομάτες, πιπεριές, καρότα, μοβ λάχανο, πορτοκάλια, μανταρίνια, γκρέιπ φρουτ, κίτρα, φράουλες, σταφύλια.
- Σουσάμι – ταχίνι: Στο σουσάμι και στο ταχίνι περιέχονται ουσίες (π.χ. σεσαμίνη και σεσαμινόλη) που παρουσιάζουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, εμποδίζοντας την οξείδωση των λιπαρών οξέων στον οργανισμό, που αποτελεί το πρώτο στάδιο και ένα σημαντικό αιτιολογικό μηχανισμό για τη δημιουργία αρτηριοσκλήρυνσης. Παράλληλα, τελευταίες μελέτες δείχνουν ότι τα συστατικά αυτά μπορούν να συμβάλουν στην απομάκρυνση μέρους της χοληστερίνης από τον οργανισμό.
- Kρασί και μπίρα: H μπίρα και το κρασί ξεχωρίζουν από τα άλλα αλκοολούχα ποτά λόγω της περιεκτικότητάς τους σε αντιοξειδωτικές ουσίες, που προστατεύουν από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. H ήπια, λοιπόν, κατανάλωσή τους (1-2 ποτήρια) μπορεί να έχει και θεραπευτική αξία σε συνδυασμό με ένα πλήρες και υγιεινό διαιτολόγιο.
Εκτός απο τις προαναφερθέντες συστάσεις, οι οποίες περιγράφουν την ουσιώδη δράση των τροφίμων στην προστασία του οργανισμού έναντι της εμφάνισης των λοιμώξεων, θα πρέπει να συσταθεί ένα συνολικό υγιές διατροφικό πλάνο, το οποίο με βάση τα ήδη θεσπισμένα φυσιολογικά όρια σε μακροθρεπτικά συστατικά (υδατάνθρακες-πρωτείνη-λίπος) θα πρέπει να συντάσσεται το διατροφικό πλάνο και να περιλαμβάνει ένα σύνολο όλων των τροφίμων με ιδιαίτερη βάση στα προαναφερθέντα τρόφιμα χωρίς όμως να μην τηρηθεί το υγιές πλάνο το οποίο θα βασίζεται στην μεσογειακή διατροφή.
Με τιμή.
Κριαράς Νικόλαος.
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος.
Βιβλιογραφία:
- Μακεδονία, 29 Νοεμβρίου 2007, «AIDS. Ανησυχητική έξαρση των περιστατικών στη Θεσσαλονίκη».
- Ελευθεροτυπία, 30 Νοεμβρίου 2007, «AIDS: 25.000 «κρυφοί» φορείς στην Ελλάδα».
- Ελευθεροτυπία, 27 Νοεμβρίου 2007, «Τι είναι ο HIV και το AIDS;»
- Ελεύθερος Τύπος, 30 Νοεμβρίου 2007, «AIDS: Με δέκα μορφές ο ιός στην Ελλάδα».
- Δελτίο επιδημιολογικής επιτήρησης της HIV/AIDS Λοίμωξης, ΚΕΕΛΠΝΟ, Οκτ. 2007.
- Σελίδα ενημέρωσης για το AIDS από το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων.
- Συμβουλευτική για τη Λοίμωξη και Νόσο HIV.
- Hiv.gr, σελίδα ενημέρωσης για οροθετικούς ή μη.
- Νέοι άνθρωποι και AIDS από την UNICEF.
- HIV/AIDS από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
- HIV Infection and Aging Independently Affect Brain Function as Measured by Functional Magnetic Resonance Imaging, Journal of Infectious Diseases 2010;201:336–340.